مكتب اهل بيت عليهم السلام و مكتب حكمت

به لحاظ تاريخي، دولت خلفا از عصر اوّل تا عصر امويان، و سپس در دوره عباسيان، زمان هارون و بعدها زمان متوكل و نيز القادر، دوراني است كه نگرش اهل حديثي حكومت دارد. اما نه لزوما به معناي تمسك به حديث. زيرا در عصر خلفاي اول،گرچه تمسك به‌حديث دركارنبود، اما‌ويژگي دوم كه‌تأمل در قرآن بود، رد مي‌شد.در مقابل، مكتب اهل بيت و به طور كلي مكتب معتزله كه خود را ـ دست كم معتزله بغداد ـ وابسته به مكتب فكري عراق و امام علي عليه السلام مي ديد، طرفدار مكتب كلامي و تفسير قرآن به شمار مي‌آمد. معاويه اصطلاح «ملة عثمان» و «ملة علي» را به كار برده از ابن عباس پرسيد كه طرفدار ملت عثمان هستي يا ملت علي؟ گفت: ملت نبي. (شرح اعتقاد اهل السنه: 1/195) و اين البته پاسخ معقولي بود. به نظر مي‌رسد منهاي روش سياسي، اين دو مكتب، به لحاظ فكري هم شكل گرفته است.

ادامه نوشته

اختیار است اختیار است اختیار

 

وجود اختیار و نفی جبر را مولوی در اشعاری زیبا آورده است:

آن یکی بر رفت‏بالای درخت

می‏فشاند او میوه را دزدانه سخت

صاحب باغ آمد و گفت ای دنی

از خدا شرمت‏بگو چه می‏کنی؟

گفت از باغ خدا بنده خدا

می‏خورد خرما که حق کردش عطا

پس ببستش سخت آن دم بر درخت

می‏زدش بر پشت و پهلو چوب، سخت

گفت آخر از خدا شرمی بدار

می‏کشی این بی‏گنه را زار زار

گفت کز چوب خدا این بنده‏اش

می‏زند بر پشت دیگر بنده‏اش

چوب حق و پشت و پهلو آن او

من غلام و آلت فرمان او

گفت توبه کردم از جبر ای عیار

اختیار است، اختیار است، اختیار

ادامه نوشته