خا قانی و ایوان مدائن

 ایوان مدائن را شاپور دوم نهمین پادشاه ساسانی در قرن چهارم میلادی در مدت بیست سال آن را ساخت. البته پادشاهان بعدی آنرا تکمیل کردند از جمله خسرو انوشیروان درشهر تیسفون (مدائن) کاخی دیگر بنا کرد که به کاخ سفید مشهور است. ایوان مدائن یا طاق کسری خرابهءهمان کاخ بزرگ است و ایوان شاپور توسط منصور عباسی ویران شد.

وقتی حکیم خاقانی شروانی  شاعر بزرگ قرن ششم هنگام مراجعت از سفر حج از کنار ایوان مدائن عبور می کرد قصیده معروف زیر را سرود:

هان ای دل عبرت بین از دیده نظر کن هان

ایوان مدائن را آئینه ءعبرت دان

یکره ز ره دجله منزل به مدائن کن

 وز دید دوم دجله بر خاک مدائن ران

از آتش حسرت بین بریان جگر دجله

 خود آب شنیدستی کاتش کندش بریان

گه گه به زبان اشک آوازه ایوان را

ادامه نوشته

ارزش عمر

 

طي شد اين عمر تو داني به چه سان

پوچ و بس تند باددمان

همه تقصير من است اين كه خودم مي دانم

كه نكردم فكري،كه تامل ننمودم روزي،ساعتي يا آني

كه چه سان عمر مي گذرد و عمر گران

كودكي رفت به بازي،به فراغت به نشاط

فارغ از نيك و بد و مرگ و حيات

همه گفتند:كنون تا بچه است ، بگذاريد بخندد و شادان

ادامه نوشته

لقمه‌ی نانی که باشد شبهه‌ناک

علم یابد زیب از فقر، ای پسر

نی ز باغ و راغ و اسب و گاو و خر

مولوی را، هست دایم این گمان

کان بیابد زیب ز اسباب جهان

نقص علم است، ای جناب مولوی

حشمت و مال و منال دنیوی

قاقم و خز چند پوشی چون شهان؟

مرغ و ماهی، چند سازی زیب خوان؟

ادامه نوشته