قال علي (ع) :     

من عرف الايام لم يغفٌل عن الاستعداد .

كسانيكه ايام و تحولات را نيك بشناسند، از زمينه سازي و آمادگي غفلت نمي ورزد .

   تاريخ بعنوان يكي از منابع شناخت بسان آينه اي است كه خوب و بد، زشت و زيبا را از هم جدا مي سازد و به انسان حقايق را نشان مي دهد از يك سو شناخت تاريخ دنيا و عبرت گيري پندپذيري از آن راهي است بسوي ابديت و بسوي حق و كمال مطلق اين نماياندن راه انسان را به برتر از هر چه اين جهاني است يعني “ ما عندالله ” عروج مي دهد .

بهار جریان دوباره هستی در رگهای منتظر درختان

بهار طنین تپش حیات که به هزاران نغمه گوش نواز در قلب طبیعت دوباره به صدا در می آید

بهار صبح روشن پیروزی از پس جدال طولانی طبیعت با لشکر سرما و تیرگی

بهار تابش دوباره بارقه های امید در دل طبیعت پیر که نسلی تازه آمده و دوره ای نو آغاز شده که شاید دیگر هیچ گلی دل بلبلی را نشکند

که شاید دیگر هیچ شمعی تن پروانه ای را نسوزاند

که شاید دیگر لانه هیچ گنجشکی از دست درختی نیفتد

«لا تقف ما ليس لك به علم ان السمع و البصر و الفؤاد كل اولئك كان عنه مسئولا». ⁽¹⁾

به چيزى كه علم و اطمينان ندارى، اعتماد مكن و آن را بر زبان مياور، زيرا گوش و چشم و دل و انديشه آدمى‏مسوول خواهند برد. امام سجادعليه السلام به يكى از حاضران در جلسه خود فرمود:

«ليس لك ان تكلم بما شئت‏».

هر گونه كه دلت‏بدان مايل است، نمى‏توانى لب بگشايى.

اين جهان همچون درخت است ای کرام
ما بر او چون ميوه های نيم خام
سخت گيرند خام ها مر شاخ را
زان که در خامی نشايد کاخ را
چون بپخت و گشت شيرين لب گزان
سست گيرد شاخ ها را بعد از آن
چون از آن اقبال شيرين شد دهان
سرد شد بر آدمی ملک جهان

فلک جز عشق مجرایی ندارد

جهان بی خاک عشق آبی ندارد

غلام عشق شو  که اندیشه این است

همه صاحبدلان رو اندیشه این است

جهان عشق است ودیگر زرق سازی

همه بازیست الا عشق بازی

گر از عشق آسمان ازاد بودی

کجا هر گز زمین آباد بودی

کسی کز عشق خالی شد فسرده است

گرش صد جان بود بی عشق مرده است

ز سوز عشق خوشتر در جهان نیست

که بی او گل نخندید ابر نگریست

                                                            ((نظامی))

منزله روح را درجامعه  کمایی نموده است .

ادبیات است که با ظریف ترین وجه علائق ، خواستها و انگیزه های نهفته درنهاد انسان ها را بیان میکند و زیبایی طبیعت را به تصویر می کشد با ادبیات پرده ازروی رازها و رمزهای جهان برداشته می شود و با نازک خیالی های ادبا برسرنوشت مشترک انسانها ( بنی آدم اعضای یکدیگرند ) تاکید می شود و از این میان سنگینی مسوولیت شعررا درمیان سایر ژانرهای ادبی بیشتراحساس میکنیم زیرا شعراست که با کوتاه ترین الفاظ طولانی ترین مطالب را می رساند. پس شعرچیست و شاعر کیست ؟

ب:زبان ابزاري است كه اگر براي خيرونيكي استفاده گرددشخص راحفظ كرده به بهشت مي رساند واگربراي شروبدي استفاده گردد شخص را به هلاكت ونابودي مي كشانده لذا خداوند درآيه 33احزاب خطاب به همسران پيامبر(ص)مي فرمايند : ((باصداي نرم به گونه هوس انگيزسخن نگوييدكه بيماردرلان درشما طمع كنند (بلكه)برخوبي وشايستگي سخن بگوييد.))

حکا یت
شیخ بأ رالد ین صا حب مر د ی را با د و زیبا روی بد ید و گفت اسمت چیست آن مرد گفت عبد الواحد یعنی بند ه یکتا گفت تو این د و را یله کن که من عبد الا ثنین و هر دو را بند ه ام

 دخترم! باتوسخن مي گويم

گوش كن دخترمن!

زندگي در نگه ام گلزاري است

وتو با قامت چون نيلوفر

شاخه پرگل اين گلزاري

من به چشمان تو گل هاي فراوان ديدم

گل عفت،گل صدرنگ اميد

نان و حلوا چیست ای شوریده سر

متقی خود را نمودن بهر زر

سر بسر کار تو در لیل و نهار

سعی در تحصیل جاه و اعتبار

خوردن مال حرام و زرق شید

گاه خبث عمر و گاهی خبث زید

اي حيلت سازان جملا نيك پديد است

كز حيله مر ابليس لعين را وزرائيد

چون خصم سر كيسه‌ي رشوت بگشايد

در وقت شما بندِ شريعت بگشائيد

فقه است مر آن بيهده را سوي شما نام

كان را همي از جهل شب و روز بخوائيد

گر روي بتابم ز شما شايد ازيراك

بي روي و ستمكاره و با روي و ريائيد

مردي پر شور و پر مايه چون ناصر طي عمر دراز خود بسيار سروده و نوشته است و سخن خود او بر  اين نكته گواه است:

منگر به اين ضعف تنم ، چونكه در سخن

زين چرخ پر ستاره فزون‌ است اثر مرا

ولي از آن آثار فراوان تنها 9 اثر كه مسلماً از آن ناصر است اكنون در دست است. اين آثار عبارتست از:

1- ديوان: كه در كامل‌ترين شكل آن كه مورد نظر ماست اندكي بيش از يازده ‌هزار بيت دارد و مسلماً اين تمام سروده‌هاي ناصر نيست از جمله به همين دليل كه در منابع متعدد گاه اشعاري به ناصر نسبت داده شده كه در ديوان وي نيامده است. اين ديوان به تصحيح حاجي سيد نصراله تقوي و با مقدمه‌ي جامع تقي‌زاده و ذيل بر ديباچه از مجتبي مينوي و حواشي جالب ازدهخدا در سال 1304 در مطبعه‌ي مجلس در تهران چاپ شده است. ديوان ناصرخسرو يكي از مهمترين اسناد براي تحقيق درباره‌ي شخصيت روحي و معنوي ناصر است. متأسفانه اين ديوان به اين شكل معايب زيادي دارد و اميد است صاحب همتي آن را چنان كه درخور چنين اثر والا و داهيانه ايست تصحيح و تحشيه كند و با تفسيرات لغوي و ادبي و فلسفي لازم به طبع رساند.

2و3 - دو مثنوي كوچك "روشنائي نامه" و "سعادت نامه" كه اولي متضمن 592 و دومي مشتمل بر 300 بيت در پند و موعظه است و به ضميمه‌ي ديوان نامبرده طبع گرديده است. انواع طبع‌هاي ديگر نيز از اين دو مثنوي وجود دارد. در مورد مثنوي سعادت‌نامه ، شادروان بهار در "سبك شناسي" (جلد سوم) تصريح دارد كه از آن ناصر خسرو شريف اصفهاني متوفي سال 753 است نه متعلق به ناصرخسرو قبادياني. ازروشنائي نامه نسخه‌اي نيز به نثر در دست است كه آن را و. ايوانف در 1949 در ليدن به طبع رسانده است.

به هر نوعی که بشنیدم ز دانش

نشستم بر در او من مجاور

نماند از هیچگون دانش که من زان

نکردم استفادت بیش و کمتر

نه اندر کتب ایزد مجملی ماند

که آن نشنیدم از دانا مُفسّر

معظم له  در سال 1272 شمسي در بيرجند متولد شد. آیت الله عارفي از علماي وارسته و عرفاي فاضل مي باشد. وي عمر با بركت خويش را صرف مبارزه با استبداد و تبليغ دين و تعليم علوم ديني نمود.  او از شاگردان شيخ عبدالكريم حايري و هم مباحثه امام خميني و آيت الله اراكي بود .

در جريان كشف حجاب دورة رضاخان بارها به افشاگري و سخنراني آتشين بر ضد كارهاي او پرداخت. مدتي نيز سرپرستي مدرسه علميه معصومه را به عهده گرفت و به تربيت طلاب و فضلا همت گماشت

 خداوند ایمان را باعث تطهیر و پاکیزگی شما از شرک قرار داد، و برای وارستن شما از کبر، نماز را، و برای پاکیزه کردن جان و رویش روزی، زکات را، و برای استوار کردن اخلاص، روزه را و برای استحکام دین، حج را و برای نظم دلها، عدالت را و برای امان از پراکندگی، امامت را و برای سامان یافتن امت (آیین و شریعت) پیروی ما را پسندید، برای عزت و سربلندی اسلام و خواری و سرافکندگی کفر و نفاق، جهاد را، و برای دریافت پاداش معنوی، صبر و شکیب را مقرر کرد. برای مصلحت توده‌های ناآگاه، امر به معروف را و برای نگهبانی از خشم خداوند، نیکی به پدر و مادر را، و براز دراز زیستن (تأخیر در اجل) و بقای نسل، حفظ پیوند خویشان را، و برای پاسداری از خونها، قصاص را و برای آمرزش از گناه، وفای به نذر را و برای حفظ حقوق دیگران از تباه شدن و حفظ اموال مردم از کاسته شدن، تمام نهادن پیمانه‌ها و ترازوها را، و برای وارستن از پلیدی، ترک میگساری را و برای نگهداری خویش از لعنت و نفریت خداوند، دوری گزیدن از نسبت ناروا را، و برای تأکید بر عفت، پرهیز از دزدی را قرار داد و در نهایت، برای الخلاص در پیمودن راه بندگی، شرک ورزیدن را حرام کرد. «پس از خدا آن گونه که سزاوار پروا کردن از اوست، پروا کنید، و زینهار جز مسلمان نمیرید» و خدا را در آنچه فرمان داده و از آنچه باز داشته پیروی کنید؛ چرا که: «از بندگان خدا، تنها دانایان‌اند که از او می‌ترسند.»

آن یکی پرسید اشتر را که هی

از کجا می‌آیی ای اقبال پی؟

گفت از حمام گرم کوی تو

گفت خود پیداست در زانوی تو

گر زچشمه آمدی چونی تو خشک؟

گر تو ناف آهویی کو بوی مشک

گر تو می‌آیی زگلزار جنان

دسته گل کو برای ارمغان؟

زآنچه می‌گویی و وصفش می‌کنی

یک نشانی در تو نبود ای دنّی

• «آدمی است از پی کاری بزرگ// گر نکند، اوست حماری بزرگ»
  • امیر خسرو

• «آسوده كسی كه خر ندارد// از كاه و جوش خبر ندارد»
  • ناشناس

• «آلت اسكاف پیش زرگر// پیش سگ كَه استخوان درپیش خر»
  • مولوی

• «آن دو شاخ گاو اگر خر داشتی// يك شكم در آدمی نگذاشتی»
  • سعدی

اقبال  

خدايا درود فرست بر محمد و آل محمد و كارم را ختم به خير كن و كفايت كن آنچه انديشه ام را به خود مشغول كرده از كار دنيا و آخرتم و مسلط مكن بر من كسى را كه به من رحم نكند و بنه بر من از نزد خود نگهبانى هميشگى و از من نعمتهاى شايسته خود را كه به من داده اى سلب مفرما و از فضل خويش روزى فراخ و حلال و پاكى براى من روزى گردان خدايا به نگهبانى خود مرا نگهبانى فرما و به حفظ خود حفظم كن و در حمايت خود نگاهداريم كن ...

دردیدهچون جان میروی اندر میان جان من
سر وخرامان منی ای رونق بستان من
چون میروی بی من مرو ای جان جان بی تن مرو
وزچشم من بیرون مشو ای شعله تابان من

گويند : وقتي اسکندر براي فتح ممالک از شهرها مي گذشت به شهري رسيد که در آب و هوا و نعمت و صفا نظير آن را نديده بود. فرمان داد تا در آن جا سراپرده زنند. چون به قبرستان گذر مي کرد ديد بر قبري مدت عمرش يک سال و بر قبر ديگر سه سال و ديگري پنج سال نوشته شده بود و در آن ميان بيش از 15 يا 20 سال نديد . تعجب کرد که چگونه در اين آب و هوا وفراواني نعمت ، عمر اندک است ، دستور داد جمعي از اعيان شهر را گرد آورند و از آنان معماي عمر کوتاه را پرسيد.

آنان گفتند اموات ما هم ، مانند ما عمر طولاني داشتند ؛ ولي روش ما اين است که از ايام زندگي خود ، آنچه براي تحصيل علم و تکميل انسانيـت ، گذرانده ايم از عمر خود مي شماريم ، و بقيه را باطل و بيهوده مي دانيم ؛ پس هر که از ما درگذرد ، آن زمان ـ که در کمال خويش کوشيده است  ـ را محاسبه کنند  ، و بر قبرش بنويسند.

تا کنون با خود انديشده ايد که چقدر از اين عمر عزيز را براي کمال انساني خود مصرف کرده ايم؟!

راستي چند سال داريم؟ هر چه باشد نسبت به عمر شناسنامه اي ما خيلي کم است نه؟ شايد به همين جهت با عمر و ايمان و هويت و سرمايه ، خود کــودکانــه  معامله مي کنيم!!!   

در شعر عربی - تقريباً از همان آغاز - با مقوله جنون عشق روبروئيم. مجنون در سرتاسر شعر عاشقانه ی اسلامی به شخصيتی اسطوره ای و به يکی از رموز کليدی تبديل می گردد. عرفان اسلامی که قالب زبانی شعر غنايی را تقريباً به طور کامل از آن خود ساخته است، ديوانگی عشاق را نيز می شناسد. برای نمونه اين بيت از مولانا جلال الدين که می فرمايد:

دور بادا عاقلان از عاشقان / دور بادا بوی گلخن از صبا

مولانا در شعری ديگر ديوانگی را همچون راه رسيدن عاشقان به رستگاری چنين می ستايد:

چاره ای کو بهتر از ديوانگی؟! /  بُسکلدصد لنگر از ديوانگی

ای بسا کافر شده از عقل خويش / هيچ ديدی کافر از ديوانگی؟!

رنج فربه شد، برو ديوانه شو / رنج گردد لاغر از ديوانگی

در خراباتی که مجنونان روند / زور بِستان لاغر از ديوانگی

اه چه محرومند و چه بی بهره اند/ کيقباد و سنجر از ديوانگی

شاد و منصورند و بس با دولتند / فارِسانِ لشکر از ديوانگی

بر رَوی بر آسمان همچون مسيح / گر تو را باشد پَر از ديوانگی

شمس تبريزی! برای عشق تو / برگشادم صد در از ديوانگی

عشق جرات می دهد در کارها

 عقل تنها سینه را زندان کند

عشق تنها طعمه رندان کند

 عقل بی عشق آید و قاتل شود

عشق بی عقل آیدو باطل شود