جهان کل است و در هر طرفة العين           عدم گردد و لايبقي زمانين

ديگر باره شود پيدا جهاني                      به هر لحظه زمين و آسماني

در آن چيزي دو ساعت مي نپايد           در آن ساعت که مي ميرد بزايد

چناچه طبيعت و موجودات دائماً لباسي را در مي آورند و لباس ديگري به تن مي کنند در ماه رمضان نيز آدمي بايد لباس مادّيت را در آورده و لباس معنويت را بر تن کند و روزه ماه رمضان مظهر قلع و قمع نفسانيات دنيوي است و آفتهاي گوناگون مراتب خلقيت را مي زدايد و زمينه اي است براي اينکه آدمي زشتي ها را دور کند و سپس سجاياي اخلاقي و باورهاي ايماني و ارزش هاي عبادي را در خود بوجود آورده و اتصال به عالم غيب بيابد.

مولوي مي گويد:

لب فرو بند از طعام واز شراب               سوي خوان آسماني کن شتاب

باش در روزه شکيبا و مصر                        دم به دم قوت خدا را منتظر

کان خداي خوب کار بردبار                         هديه ها را ميدهد در انتظار

 اي پدر الانتظار الانتظار                               از براي خوان بالا مردوار

و اين حقيقتي غير قابل انکار است که عبادات عموماً و روزه ماه رمضان به ويژه به آدمي آن توان را ميدهد که با عالم غيب مرتبط گردد حتي کسي مانندمير چا الياده اسطوره شناس و پژوهشگر اديان هم ياد آور شده است که: مناسک و آيين ها آدمي را به لحظه آغازين آفرينش متصل مي کند و اورا با زمان ازلي مرتبط مي سازد»

تنــاسخ ( Transmigration)

 عبارت است از بازگشت ارواح به پيكرهاي گوناگون در نشئه دنيا به منظور تحمل كيفر يا پاداش اعمال .

  در اصطلاح علم كلام و ملل و نحل به بازگشت دائمي روح متوفّا كه مبدا شخصيت و موجوديت فردي اوست پس از مرگ به پيكرهاي گوناگون انساني⁵ و تشكيل دادن اساس موجوديّت آن “نسخ” كه از آن به تقمص نيز تعبير مي شود

  در قران   تناسخ به معناي اصطلاحي نداريم، ولي مفسران حدود بيست آيه را مرتبط با اين موضوع دانسته و در ذيل آنها به اين بحث پرداخته اند و برخي متجاوز از يك هزار آية قرآني را كه معاد و مسائل مرتبط با آن را اثبات مي نمايد كه از آن جمله 60 آيه كه دربارة جاودانگي در بهشت يا جهنم و در بيش از 50 آيه دربارة دوباره زنده شدن انسان در قيامت است .⁸ گواه بطلان تناسخ دانسته اند ⁹ به همين دليل هيچكس از مسلمانان قائل به تناسخ نشده است تنها گروهي كه افكار هندوها و منقولاتي از عرب آنان را به سوي اين امر باطل سوق داده است .¹⁰

1) تاريخ زندگي بشر همواره شاهد بروز و ظهور اديان و مذاهبي بوده كه هر يك داعيه نجات انسان و رستگاري او را داشته اند. همان گونه كه ژان ژاك روسو، فيلسوف و متفكر معروف فرانسوي (1712-1778م) گفته جامعه اي تاكنون وجود نداشته يا پايدار نمانده كه مذهب اساس آن نباشد (1379: 496).

3) به آنچه گفته شد بايد افزوده امروزه قرآن به عنوان مجموعه دستورهايي كه از سوي خداوند بر آخرين فرستاده اش نازل شده، با پرسش هايي از سوي پيروان، رقيبان يا دشمنان[1] خود مواجه است. بخشي مهم از اين سوال ها درباره آن است كه قرآن كريم براي انسان و جامعه امروز چه پيام هايي دارد و در مواجهه با انسان و دنياي جديد، چه راهكارها و ابزارهايي را در اختيار دارد. آيا با توجه به پيشرفت ها و تحول هاي سريع و وسيعي كه در زندگي و انديشه انسان امروز از جهات مختلف پيش آمده باز هم مي توان از توانايي قرآن براي هدايت انسان عصر حاضر سخن به ميان آورد؟ اينها و مواردي از اين قبيل، پرسش هايي است كه پاسخ سنجيده و منطقي به آنها امري چندان ساده نيست و نيازمند بررسي هاي دقيق و همه جانبه و توجه به برخي نكته هاي مهم است.

مقاله حاضر در صد د اشاره به برخي از اين نكته هاست. در واقع نوشتار حاضر با رويكردي نظري- كاربردي، به دنبال يافتن پاسخي براي اين پرسش بنيادين است كه براي بهره گيري از قرآن در جامعه امروز و براي انسان معاصر چه بايد كرد؟ مدعاي اين مقاله آن است كه بحث از قرآن و جامعه امروز به شرطي قرين موفقيت خواهد بود كه اين نكته ها و شرايط به جد مورد توجه قرار گيرد؛ نكته هايي كه مي توان آنها را در ذيل دو عنوان ضرورت ها و بايسته ها صورت بندي نمود:

اگر چه استاد شهيد علامه مطهري در اوايل انقلاب اسلامي ( 12ارديبهشت 1358) به دست گروه فرقان به شهادت رسيد و نتوانست حوادث پس از انقلاب را به طور ملموس تجربه كند اما روشن بيني و آينده نگري او در سالهاي قبل از ظهور انقلاب اسلامي موجب شد كه به عنوان متفكر اسلامي مسايل علمي و فرهنگي به ويژه مباني ديني و ايدئولوژيك را به دقت مورد مطالعه قرار دهد و مواضع اصولي و بنيادي و مكتب اسلامي را با آن روشن نمايد. از اين جهت انديشه و آثار علمي او در شكل گيري انقلاب اسلامي به ويژه در محافل علمي تاثير بسزايي داشت.

البته تحول علمي و صنعتي در جهان غرب و ظهور تفكرات پيچيده ماترياليستي در قالب حكومت سوسياليستي شرق حساسيت شهيد مطهري را در پاسخگويي به حوادث زمان و يا تطبيق فرايند مقتضيات زمان با مواضع اصولي اسلام، چندان برابر كرد، به طوري كه با نگاه هر چند گذرا در مجموعه آثار او مي توان به اين مهم و مخاطبان او پي برد.

از جمله مخاطبان استاد شهيد، محققان و جوانان علاقمند به مطالعه پيرامون موضوعات مختلف اسلام است، كه عموما در ساختار مباحث او تاثير گذار بودند، چرا كه استاد با شناخت دقيق از فضاي عمومي جامعه و محافل علمي و دانشگاهي به ويژه شبهاتي كه از سوي دشمنان اسلام يا روشنفكران بيمار و كم اطلاع از مباحث ديني در ذهن جوانان رسوب مي كرد ابتدا به طرح و تدقيق درست شبهه يا ايراد مي پرداخت، آن گاه باشيوه هاي علمي و منطقي توام با متانت و درايت درصدد پاسخگويي بر مي آمد و به خوبي آگاه بود كه بي اعتنايي يا برخورد منفي قطعا مي توانست اين شبهات و اعتراضات را با آفات و آسيب هاي علاج ناپذيري مبدل كند.

از من بر مصطفی رسانید سلام

وآنگاه بگوئید به اعزاز تمام

که ای سید هاشمی  چرا

دوغ ترش در شرع حرام است

ومی ناب حرام

شخصی از طرف پیامبر به خیام جواب می دهد.

از من بر خیام رسانید سلام

وآنگاه بگوئید خامی خیام

من کی گفتم که می حرام است

بر پخته حلال است وبر خام حرام

عقل يک موهبت بزرگی است که خداوند آنرا در سرشت انسانها قرار داده است. خداوند بوسيله همين عقل بندگان خود را مورد تکليف قرار داده است.قرآن در بسياری از آيات بر بکارگيری عقل تأکيد نموده است وکسانی که از اين گوهر گرانقدر استفاده کرده و راه تعقل,تدبر وتفکر را در زمينه های مختلف پيشه نمودند ستايش کرده است.و کسانی که از اين نعمت بزرگ استفاده نکردند مورد سرزنش قرار داده است و از برخی روايات استفاده می شود ارتفاع و ارتقاء درجات بندگان در روز قيامت و تقرب و نزديكى به پروردگار به مقدار عقل و استفاده از آن بستگى دارد, وحتي کسی که اين موهبت الهی را بکار نگيرد بی  دين معرفی شده است.همه فرق بزرگ مسلمين براهميت استفاده از آن تأکيد دارند. عقل گرايی قرآنی در عرصه های مختلف تأثيرات قابل ملاحظه ای دارد.سخنان اخير پاپ در مورد عدم عقلانيت وخشونت در اسلام فاقد مدرک و بی اساس بوده است.

۱- ربنا اتنا فى الدنیا حسنه و فى الاخره حسنه و قنا عذاب النار 201/2

پروردگارا در دنیا و آخرت به ما نیکى و احسان فرما و ما را از عذاب آتش دوزخ مصون بدار.

2 - ربنا اتنا فى الدنیا و ماله فى الاخره من خلاق 200/2

پروردگارا در دنیا رحمت و نعمت به ما عنایت کن هر که از رحمت تو محروم شد در آخرت بهره ندارد.

3 - ربنا اتنا من لدنک رحمه و هیى لنا من امرنا رشدا. 10/18

پروردگارا ما، از جانب خود بر ما رحمتى فرست و براى رشد عقلى ما وسائل هدایت و ارشاد آماده فرما.

کردند و پرستیدند.

در زمینه این هشدارهای دلسوزانه، این پرسش سزاوار بررسی است‏که: چرا مسلمانان در حالی که از نعمت‏سعادت آفرین‏ترین برنامه‏زندگی یعنی قرآن و بیانات معصومان علیهم السلام بهره‏مند بوده‏اندو بعد از وجود مقدس پیامبر اسلام(ص)، از نعمت هدایت ملکوتی‏ترین‏انسانها یعنی علی(ع)و ائمه معصومان علیهم السلام برخورداربوده‏اند، چرا آن گونه که شایسته یک جامعه اسلامی است، در مسیرحق‏و عدل و تکامل مادی و معنوی گام برنداشتند و چه عوامل و موانعی‏موجب انحراف و عقب ماندگی آنان گردید؟ چواب این پرسش رامی‏توان، علاوه برعوامل و موانع درونی و برونی دیگر، در استفاده‏قدرتهای ستمگر از روشنفکرنمایان سکولار و تخریب ایمان و باورهای‏دینی مردم نیز جستجوکرد. آن‏ها با این کار زمینه‏های خواری وتفرق و انحطاط جامعه اسلامی را فراهم آوردند. حکومت‏ستم پیشه‏اموی باهمکاری عمروبن عاص و مغیره شبعه و مانند آن‏ها که‏روشنفکرنمایان سکولار بودند. با زهر آگین ساختن افکار و ایجادتردید در اعتقادات مسلمانان، زمینه رویگردانی آن‏ها از حکومت‏حق‏و عدل علی(ع)و تبعیت کورکورانه از سردمداران حزب فاسد اموی رافراهم آوردند. روشهای آنان عبارت بود از:

1- با نابودی نظریه ایدئولوژی

 و «بزرگداشت راغب اصفهانی»، روز گذشته در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

نشست خبری همايش بين‌المللی «قرآن كريم و مسايل جامعه معاصر» با حضور «محمدی عراقی»، رياست سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و دبير كل همايش، «علی رضايی بيرجندی»، دبير كميته علمی همايش و «ابوالحسن خلج منفرد»، رياست مركز مطالعات فرهنگی و بين‌المللی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و دبير بخش بين‌الملل و «سيد حسن عصمتی»، رييس نمايشگاه جنبی قرآن كريم در محل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.